Ks. prof. Witko: aby lepiej zrozumieć sens bolesnej śmierci Zbawiciela

  • 17 maja 2017, Robert Karp

Kolejny artykuł wiary ze Składu Apostolskiego – „umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion” – stał się tematem wykładu w ramach katechez dla dorosłych, który zaprezentował 16 maja w hałcnowskiej bazylice ks. prof. Andrzej Witko z Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie. Ten historyk sztuki i teolog duchowości przypomniał za katechizmem, że misterium krzyża i zmartwychwstania Chrystusa znajduje się w centrum Dobrej Nowiny, którą apostołowie, a za nimi cały Kościół, powinni głosić światu.

Jak zaznaczył wykładowca, zadaniem przedstawionej przez niego katechezy jest pomoc w głębszym wniknięciu w tajemnicę bolesnej męki Chrystusa i zrozumieniu mądrości krzyża za pomocą innych niż dogmatyczne argumenty i świadectwa.

Pochodzący z diecezji bielsko-żywieckiej kapłan przypomniał, że autorem pierwszej części rozpatrywanego artykułu wiary jest umiłowany uczeń Jezusa, św. Jan, który opisał śmierć Mistrza na krzyżu. Zwrócił także uwagę, że jednym z pierwszych świadectw historycznych o Chrystusie napisał Tacyt w 115 roku w swych „Rocznikach”.

Profesor Uniwersytetu Papieskiego szczególną uwagę poświęcił opisaniu techniki krzyżowań skazańców za czasów Jezusa, relikwiom krzyża, Całunowi Turyńskiemu, chuście z Manopello czy sudarionowi z Oviedo. W przypadku tego ostatniego – lnianej tkaniny o rozmiarach 82,5 na 52,6 cm, służącej do wycierania potu lub noszenia na głowie jako turban – zaznaczył, że dzięki gruntownym pracom naukowców, odkryto też wiele podobieństw między przechowywanym w katedrze Najświętszego Zbawiciela w stolicy hiszpańskiej Asturii sudarionem a Całunem Turyńskim.

„Sudarion zaplamiony jest krwią grupy AB, dość rzadkiej wśród Europejczyków, powszechnie zaś występującej na terenie Palestyny. Wiek tkaniny ustalono na 2 tys. lat. Ślady cieczy zmieszane z krwią, widoczne na chuście, obok odbitych zakrwawionych wąsów i brody, wskazały na przyczynę śmierci mężczyzny, którą miała być odma płucna – najczęstszy powód zgonu umierających na krzyżu” – zwrócił uwagę autor „Iskry Bożego Miłosierdzia.

Na chuście odbite zostały ślady kłutych ran, potwierdzających dokładnie biczowanie, oraz ran na skroniach od cierni – kontynuował prelegent i zwrócił uwagę też na utrwalone na tkaninie ślady złamanego na skutek upadku, ośmiocentymetrowego nosa.

Wyjaśnił, że po zdjęciu Jezusa z krzyża nie obmywano ciała, ze względu na szacunek dla krwi, ale namaszczono je wonnymi olejami. Wtedy właśnie zdjęto chustę z głowy Jezusa i złożono ją również w grobie.

Ks. prof. Witko przypomniał, że to o tej właśnie chuście wspomina św. Jan, opisując scenę przybycia do pustego grobu, kiedy widząc leżące płótna i osobno chustę, Ewangelista „ujrzał i uwierzył”.

Wykładowca poświęcił także uwagę niezwykłemu obrazowi, jaki powstał na chuście z Manopello – prześwitującym bisiorze, cienkiej tkaninie z nitek specjalnego gatunku małży. Chusta, która, jak wielu wierzy, leżała na twarzy zmarłego Jezusa, jest obecnie przechowywana w wiejskim kościele we włoskim regionie Abruzja.

Kapłan zaznaczył, że cierpienia Jezusa „przybrały konkretną formę historyczną, gdy został On odrzucony przez starszych, arcykapłanów i uczonych w Piśmie, którzy wydali Go poganom na wyszydzenie, ubiczowanie i ukrzyżowanie”.

„Wiara może się starać zgłębić okoliczności śmierci Jezusa, przekazane wiernie przez Ewangelie i poświadczone przez inne źródła historyczne, abyśmy lepiej mogli zrozumieć sens bolesnej śmierci Zbawiciela, a tym samym sens naszego odkupienia” – zakończył.

Na koniec ks. prof. Witko odpowiadał na pytania zebranych słuchaczy. W tej części spotkania naukowiec, zwrócił m.in. uwagę, że teorie próbujące zdyskredytować i ośmieszyć Całun, jako średniowieczny falsyfikat, będą nadal się pojawiać, ale wśród rzetelnie badających sprawę naukowców nie znajdują one poparcia.

Ks. Andrzej Witko jest historykiem sztuki i teologiem duchowości, profesorem Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, kierownikiem katedry historii sztuki nowożytnej w Instytucie Historii Sztuki i Kultury UPJPII, członkiem Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych San Telmo w Hiszpanii, Komisji Historii Sztuki Polskiej Akademii Umiejętności, członkiem Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Rady Naukowej Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk. W swoich badaniach zajmuje się głównie nowożytną sztuką hiszpańską, ikonografią chrześcijańską oraz kultem Miłosierdzia Bożego. Napisał szereg książek i artykułów, opublikowanych m.in. w Polsce, Niemczech, Austrii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Irlandii i Bułgarii.

Opracował pośmiertny wywiad-rzekę: Anna Jantar (wyd. 2, 2012). Jest autorem scenariuszy programów telewizyjnych, widowisk teatralnych i estradowych oraz redaktorem kilku wydawnictw muzycznych. Przygotowany przez niego czteropłytowy album „Wielka Dama” (2010) zyskał status Złotej Płyty. Napisał libretto do oratorium „O, Sancta Caritas” (2011), z muzyką Artura Żalskiego.

Wykład

Pytania i odpowiedzi