Poświęcenie obrazu św. Jana Kantego i tablicy na cześć patrona Kęt

  • 16 lipca 2017, Robert Karp

„Taki dzień zdarza się raz na 250 lat. To jest ćwierćwiecze tysiąclecia” – powiedział proboszcz parafii św. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach, ks. Franciszek Knapik, witając zebranych na uroczystościach jubileuszowych 250-lecia kanonizacji św. Jana Kantego, które odbyły się 16 lipca w kęckim kościele parafialnym. Podkreślając rangę wydarzenia z roku 1767 , które zapisało się złotymi literami w historii Polski, historii Kościoła, historii Krakowa, podkreślił, że było to najważniejsze wydarzenie w dziejach Kęt.  „Ono pozwoliło Kętom zaistnieć nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie”– dodał, wspominając dzień kanonizacji św. Jana Kantego, który 7 lat temu został oficjalnym patronem swego rodzinnego miasta.

Podczas niedzielnej Mszy św. dziękczynnej uroczyście poświęcono, znajdujący się od kilku dni w prezbiterium świątyni, obraz św. Jana Kantego, podarowany przez pochodzącego z Kęt ks. dr. Roberta Niedzielę, obecnie wikariusza w parafii w Ujsołach. Poświęcona została również tablica upamiętniająca patrona miasta Kęty, ufundowana przez samorząd gminy, jako dar mieszkańców w roku jubileuszu kanonizacji świętego rodaka.

Obrzędu poświęcenia dokonał fundator obrazu, ks. Robert Niedziela, który przewodniczył liturgii i wygłosił kazanie.

W homilii kapłan przypomniał dzień kanonizacji św. Jana z Kęt – 16 lipca 1767 r. Przytoczył też słowa Ojca Świętego papieża Klemensa XIII, jakimi zwrócił się on do Polaków 250 lat temu: „Mamy czego gratulować narodowi polskiemu, który nad inne kochający się w pobożności nie może nie odczuwać radości nadzwyczajnej, iż w tak oczywistym religii niebezpieczeństwie nowa przybyła mu obrona”. Duchowny podkreślił, że kanonizacja św. Jana Kantego odbyła się niemal w przededniu dziejowej katastrofy Polski. Dlatego Ojciec Święty w modlitwach kapłańskich polecił całemu światu modlić się za ojczyznę: „Ty, któryś prośbą o pomoc nie wzgardził, ochraniaj ojczyste państwo – Polacy i obcy ciebie błagają”.

„Mówi się, że Kraków jest małym Rzymem, ale też śmiało można powiedzieć, że Kęty są małym Krakowem. Bo to właśnie po tych ulicach i placach, podobnie jak w Rzymie czy Krakowie, chodzili święci” – zwrócił uwagę kaznodzieja, wymieniając Matkę Marię Łempicką, bł. Celinę Borzęcką, św. Józefa Bilczewskiego, kard. Karola Wojtyłę oraz wielkiego kęczanina – św. Jana Kantego, jako tych, którzy na stałe wpisali się historię miasta, nadając mu niepowtarzalny charakter i kształtując je duchowo.

Po Mszy św. wierni udali się w procesji do kaplicy św. Jana Kantego, gdzie odmówiono modlitwę do świętego patrona. Można było też uczcić relikwie Świętego.

Proboszcz zaprosił do udziału w uroczystościach odpustowych ku czci św. Jana Kantego, które odbędą się: 15 października – z udziałem bpa Tadeusza Rakoczego oraz 22 października, kiedy to gościem będzie ks. Jan Dyduch – były rektor Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie.

Podarowany parafii św. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach obraz przedstawia św. Jana z Kęt, odzianego w profesorską togę.  Namalowany został przez Krzysztofa Sułka – wykonawcy polichromii kościoła św. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach.

Tablica natomiast, wykonana jest z jasnego marmuru, a pod medalionem w formie odlewu głowy świętego wyryty został napis:

ŚW. JAN KANTY (1390 – 1473) URODZONY W KĘTACH./UCZONY, KAPŁAN, PROFESOR SZTUK WYZWOLONYCH I TEOLOGII. /PATRON POLSKI, KRAKOWA, KĘT, DIECEZJI BIELSKO-ŻYWIECKIEJ, UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO, ŚRODOWISK NAUKOWYCH I MŁODZIEŻY AKADEMICKIEJ./ W 250. ROCZNICĘ KANONIZACJI/ MIESZKAŃCY KĘT/16 VII 2017.

Zgodnie z inicjatywą Towarzystwa Miłośników Kęt i Rady Miasta Kęty tablica umieszczona zostanie na zewnętrznej ścianie Ratusza, od strony ulicy noszącej imię patrona miasta w październiku, po zakończeniu remontu elewacji. Do tego czasu przechowywana będzie w kościele św. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach.

31 sierpnia 2010 r. Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, mocą władzy udzielonej jej przez papieża Benedykta XVI, przychyliła się do prośby ojców miasta, duszpasterzy oraz ówczesnego ordynariusza diecezji bielsko-żywieckiej bpa Tadeusza Rakoczego i zatwierdziła św. Jana z Kęt, prezbitera, jako patrona u Boga miasta Kęty, łącznie ze wszystkimi prawami i liturgicznymi przywilejami.

Uroczystości związane z objęciem patronatu odbyły się 31 października 2010 r. w kościele św. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach. Mszy św. przewodniczył bp Tadeusz Rakoczy.

Jan Kanty urodził się w Kętach w 1390 roku. W roku 1418 ukończył studia na Akademii Krakowskiej na Wydziale Filozoficznym otrzymując stopień magistra sztuk, następnie przyjął święcenia kapłańskie. Od 1421 prowadził przez osiem lat szkołę klasztorną u zakonników, bożogrobców w Miechowie. W 1429 rozpoczął prowadzenie wykładów na Akademii Krakowskiej, pełniąc również funkcję dziekana wydziału. Równocześnie studiował tam teologię uzyskując w 1443 r. tytuł magistra. W tym czasie został kanonikiem i kustoszem w Olkuszu. Kilkakrotnie pielgrzymował do Rzymu. Zmarł w opinii świętości w 1473 roku, w wigilię Bożego Narodzenia. Pochowano go w podziemiach kościoła św. Anny w Krakowie, gdzie do dzisiaj znajdują się jego relikwie. Został beatyfikowany 27 września 1680 r. przez bł. Innocentego XI, a 16 lipca 1767 r. na mocy bulli Ecclesiam Suam został ogłoszony świętym. Kanonizacji dokonał Klemens XIII.

We wschodniej części placu przy kościele św. św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach, od ponad trzystu lat stoi budowla przypominająca o najsłynniejszym z kęczan – św. Janie z Kęt. Jest to XVIII-wieczna, barokowa świątynia, wybudowana w roku 1715, w miejscu stojącej tam w latach 1644–1648 niewielkiej kaplicy, ufundowanej przez księcia Sykstusa Lubomirskiego. Kaplica ta sąsiadowała z placem, na którym stał dom rodzinny św. Jana z Kęt.

Ze względu na rozszerzający się kult Jana Kantego i związany z nim wzmożony ruch pielgrzymkowy do miejsca jego urodzenia, w roku 1715 na miejscu niewielkiej kaplicy wybudowano kościół. Jego fundatorami byli ks. Marcin Ośliński – dziekan kolegiaty św. Anny w Krakowie oraz ks. Jan Chryzostom Pyzowic – kanonik krakowski i prebendarz kaplicy św. Jana Kantego. W roku 1781 kościół został konsekrowany przez biskupa krakowskiego, Krzysztofa Szembeka.

Jest to jednonawowa świątynia, zbudowana na planie prostokąta z kwadratowym prezbiterium. Do trójprzęsłowej nawy prowadzi prostokątna kruchta, mieszcząca wejście na chór. Nawę od prezbiterium oddziela półokrągła tęcza, podkreślona zdwojonymi pilastrami. Ponad nawą rozpościera się kolebka z lunetami, prezbiterium przykrywa sklepienie kopulaste. W nim znajduje się polichromia przedstawiająca Trójcę Świętą.

Jednokondygnacyjny ołtarz główny pochodzi z 1722 r. W polu środkowym znajduje się obraz przedstawiający św. Jana z Kęt. Po bokach stoją posągi Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. Ponad bramkami prowadzącymi za ołtarz umieszczono figury św. Augustyna i św. Ambrożego. Zwieńczenie części środkowej stanowi Baranek Apokaliptyczny w glorii promienistej. Poniżej widnieje herb Akademii Krakowskiej, a na przerwanym przyczółku po bokach – adorujące klęczące anioły. Ołtarz nawiązuje do wyposażenia kolegiaty św. Anny w Krakowie, gdzie znajduje się grób św. Jana.

Dopełnieniem wyposażenia świątyni są dwa jednopolowe ołtarze boczne z obrazami z 1838 r., przedstawiającymi Matkę Boską Anielską i św. Józefa z Dzieciątkiem oraz ambona zdobiona płaskorzeźbionymi postaciami św. Jana Ewangelisty, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Kantego. Na ołtarzu św. Józefa, w przeszklonej gablocie, znajduje się woskowa figura św. Jana Kantego, w stroju profesora Akademii Krakowskiej z czasów kanonizacji, którą w roku 1767 ofiarowali Kętom profesorowie uczelni.

Tekst i foto: Kamilla Frysztacka