Madonna z Rajczy – najpiękniejsza XVII wieczna kopia Pani Jasnogórskiej

  • 3 lipca 2016, Robert Karp

Liczący ok. 350 lat obraz Matki Boskiej Kazimierzowskiej z Rajczy na Żywiecczyźnie to najpiękniejsza XVII-wieczna kopia obrazu Czarnej Madonny, jaka zachowała się do naszych czasów – uważają przedstawiciele specjalnej komisji konserwatorskiej. Od kilku tygodni cudowny wizerunek jest poddawany w Krakowie skomplikowanym pracom badawczo-konserwatorskim mającym na celu przywrócenia mu jego pierwotnego wyglądu.

Na niewielkim, prostokątnym obrazie Matki Bożej Kazimierzowskiej, nieznany artysta trzy i pół wieku temu uwiecznił oblicze Jasnogórskiej Pani. Na Żywiecczyznę tę kopię – wykonaną na miedzianej blasze – przywiózł udający się do Francji król Jan Kazimierz.

Ks. dr Szymon Tracz, konserwator architektury i sztuki sakralnej diecezji bielsko-żywieckiej wyjaśnia, że dzieło o wymiarach 64 x 45,5 cm poddawane jest od połowy maja br. kunsztownym zabiegom konserwatorskim.

Duchowny zwołał komisję z udziałem specjalistów, której zadaniem było zapoznanie się z prowadzonymi pracami. W pierwszym spotkaniu wzięli udział prof. Kazimierz Kuczman z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie –  ceniony w kraju i za granicą znawca malarstwa XVI i XVII-wiecznego, mgr Jerzy Żmudziński – opiekun zbiorów jasnogórskich, mgr Joanna Hiżycka z Małopolskiego Urzędu Konserwatorskiego w Krakowie oraz ks. Franciszek Warzecha – proboszcz z parafii w Rajczy.

„Kilka dni wcześniej obraz oglądał o. Stanisław Rudziński OSPPE – kustosz cudownego obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z Jasnej Góry, który zaznaczył, iż obraz z Rajczy jest najpiękniejszą XVII-wieczną kopią obrazu Czarnej Madonny, jaka zachowała się do naszych czasów, co też potwierdziła komisja” – zrelacjonował ks. Tracz.

Jak zauważył historyk sztuki, na podstawie badań można stwierdzić, że obraz był przemalowywany trzykrotnie w partii szat i tła, natomiast nigdy nie prowadzono prac przy twarzy zarówno Matki Boskiej, jak i Dzieciątka.

„Na szczególną uwagę zasługuje bardzo precyzyjne odwzorowanie na obrazie tzw. koron władysławowskich, z których klejnoty do dziś zachowały się w skarbcu Jasnej Góry” – dodał kustosz, przypominając, że chodzi o korony ufundowane przez króla Władysława IV Wazę, poprzedzające korony ofiarowane 8 września 1717 r. na koronację cudownego obrazu przez papieża Klemensa XI.

Zdaniem duchownego, poziom wykonania obrazu bez żadnych wątpliwości świadczy, iż był to kosztowny dar ojców paulinów dla króla Jana Kazimierza. „Na razie nie wiemy, kiedy władca go otrzymał, czy jeszcze jako królewicz, czy też już po swojej koronacji na króla Polski. Monarcha wiele razy pielgrzymował na Jasną Górę, a obraz zanim trafił do Rajczy towarzyszył mu w ostatnich latach jego panowania, co potwierdza dziejopisarz żywiecki Andrzej Komoniecki” – zastanawia się ks. dr Tracz. Według niego wizerunek mógł namalować jeden z najsłynniejszych XVII-wiecznych malarzy pracujących na Jasnej Górze o. Felicjan Ratyński.

„Gdyby tak się stało byłoby to sensacyjne odkrycie niezwykle ważne dla historii polskiego malarstwa” – dodał.

Prace przy obrazie Matki Boskiej Kazimierzowskiej potrwają do jesieni br.

Obraz Matki Boskiej Kazimierzowskiej należał do króla Jana Kazimierza, pochodził z zamku w Bełzie i towarzyszył monarsze w czasie prowadzonych przez niego działaniach wojennych. Pierwotnie wizerunek posiadał hebanową ramę ze srebrnymi aplikacjami, umożliwiającą ustawianie go na stole lub biurku.

Król Jan Kazimierz po swojej abdykacji wyjeżdżając do Francji 4 lipca 1669 r. gościł w żywieckim zamku. Wtedy właśnie do króla przyszli rajczańscy górale, prosząc o zezwolenie na wybudowanie w królewskich włościach świątyni. Król zgadzając się, ofiarował dla przyszłej świątyni obraz Matki Bożej, do którego, jak napisał kronikarz „miał osobliwe nabożeństwo”.

W 1997 roku kościół w Rajczy został podniesiony do rangi lokalnego sanktuarium Matki Bożej Kazimierzowskiej, jednego z czterech sanktuariów maryjnych na Ziemi Żywieckiej. Do sanktuarium w Rajczy pielgrzymują wierni z Polski, a także Czech, Słowacji i Włoch.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA