Przedstawiciele podbeskidzkiej „Solidarności”, władz miasta oraz uczestnicy strajku generalnego na Podbeskidziu złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą protest z 1981 roku. 27 stycznia 2025 roku mija 44. rocznica rozpoczęcia 10-dniowego strajku.

Pod tablicą znajdującą się obok dawnej świetlicy ZPW „Bewelana”, w której mieściła się centrala strajkowa, na budynku obecnego II Urzędu Skarbowego, kwiaty złożyli: dyrektor Oddziału IPN w Katowicach dr Andrzej Sznajder, uczestnik strajku i sygnatariusz porozumienia z 6 lutego 1981 r. Henryk Juszczyk, wiceprzewodniczący ZR Andrzej Kołodziejski, uczestnik strajku Marcin Tyrna, uczestnik strajku i sygnatariusz porozumienia z 6 lutego 1981 r. Jarosław Kolmer, przewodniczący podbeskidzkiej „Solidarności” Marek Bogusz, wiceprezydent Bielska-Białej Przemysław Kamiński oraz radna Bielska-Białej Karolina Lewkowicz, która złożyła wiązankę w imieniu posła PiS Stanisława Szweda.

W środę, 5 lutego br., o godz. 18.00 w kościele pw. Chrystusa Odkupiciela Człowieka na os. Karpackim zainstalowana zostanie tablica-ołtarzyk, przeniesiona w to miejsce z hali dawnego FSM w związku z likwidacją zakładów Powertrain. Ołtarzyk ten upamiętnia Mszę św. odprawioną na zakończenie strajku 6 lutego 1981 roku w hali Fabryki Samochodów Małolitrażowych.

Podbeskidzki strajk generalny był największym w Polsce czysto politycznym protestem „Solidarności”, zakończonym sukcesem. Trwał od 27 stycznia do 6 lutego 1981 roku. Strajkujący domagali się odwołania osób zajmujących kluczowe stanowiska w administracji wojewódzkiej i miejskiej, działaczy partyjnych oraz komendantów milicji, którym udowodniono wykorzystywanie stanowisk do czerpania korzyści materialnych. Na liście nieuczciwych znaleźli się I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR, wojewoda oraz prezydent miasta.

Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, z siedzibą w bielskich zakładach „Bewelana”, tworzyło 107 osób, które reprezentowały ponad 200 tysięcy strajkujących z kilkuset zakładów Bielska-Białej i całego województwa bielskiego. Niektórzy działacze „Solidarności” nie wierzyli, że związkowcom z Podbeskidzia uda się osiągnąć jakiekolwiek sukcesy. Do stolicy Podbeskidzia przyjechali wówczas znani działacze, którzy próbowali nakłaniać strajkujących do zakończenia protestu.

Do rozwiązania konfliktu włączył się Kościół. Kardynał Stefan Wyszyński skierował do Bielska-Białej sekretarza episkopatu Polski bp. Bronisława Dąbrowskiego oraz biskupów pomocniczych diecezji katowickiej: Janusza Zimniaka i Czesława Domina. Duchowni przyjęli na siebie rolę gwarantów porozumienia, które zostało podpisane rankiem 6 lutego 1981 roku.

Po dziesięciu dniach strajk zakończono. Ze stanowisk odwołano sekretarzy partii, wojewodę i jego zastępców, prezydenta miasta oraz komendantów milicji.

fot. Artur Kasprzykowski