Bp Pindel o wybitnym katechecie bielskiego LO „Kopernika” – bp. Wilhelmie Plucie

  • 23 listopada 2019, Robert Karp

Postać sługi Bożego bp. Wilhelma Pluty przywołał podczas uroczystości 100-lecia I LO im. Mikołaja Kopernika w Bielsku-Białej bp Roman Pindel. Pochodzący z Kochłowic pierwszy biskup diecezji gorzowskiej, który zginął tragicznie w wypadku samochodowym 34 lata temu, pracował jako katecheta  przed II wojną światową w „Koperniku” – wówczas pierwszym polskim gimnazjum w Bielsku.

Podczas Mszy św. w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bielsku-Białej, z udziałem m.in. księży absolwentów szkoły, grona czynnych i emerytowanych nauczycieli, bp Pindel przypomniał historię szkoły jubilatki, zwracając uwagę na to, że gdy w 1919 planowano powołanie do życia pierwszego polskiego gimnazjum, samo Bielsko było wewnętrznie podzielone.

„Język niemiecki był dominującym w urzędach, kulturze, oświacie, czy w rozmowach na ulicy. Licznie obecni w mieście Żydzi mówili po niemiecku, zaś we wcześniej istniejącym już gimnazjum niemieckim udział młodzieży żydowskiej dochodził do 80 proc.” – zaznaczył kaznodzieja, wspominając, że jeszcze w 1938 w katolickim kościele farnym św. Mikołaja były tylko 2 Msze św. po polsku, a w teatrze w Bielsku dopiero od 1921 Towarzystwo Teatru Polskiego mogło wystawiać trzy sztuki w tygodniu.

Zdaniem biskupa, ambicjom twórców „Kopernika” towarzyszyło zrozumienie ze strony Kościoła katolickiego. Jak zauważył, biskup katowicki w roku 1934 posłał do pierwszego polskiego gimnazjum w Bielsku niezwykłego neoprezbitera. „Czas pokazał, że był to jeden z najwybitniejszych z ówczesnych duchownych całej diecezji katowickiej, ks. Wilhelm Pluta. Opuścił Bielsko po 8 września 1939 r., gdy okupant rozwiązał gimnazjum. Zaliczył kilka parafii Górnego Śląska, zastępując brakujących, uwięzionych księży. Jego niezwykła wrażliwość na ludzką biedę okazała się najbardziej w Leszczynach, gdzie prowadził gorliwie parafię w latach 1942-1945. Po wojnie, w 1947 uzyskał tytuł doktora teologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Gdy w 1958 r. miał rozpocząć wykłady dla studentów, został mianowany biskupem” – podsumował biskup, przypominając, że ten wybitny duchowny miał „zarządzać największą i bodaj najtrudniejszą diecezją na świecie, rozciągającą się na ziemiach zachodnich, niemal od Wrocławia, po Szczecin na północy i niemal po Hel”.

„Biskup Wilhelm Pluta, katecheta pierwszego gimnazjum w Bielsku, zapisał się w pamięci wiernych jako gorliwy pasterz, zatroskany o pogłębienie życia duchowego kapłanów i tworzący, jako pionier w Polsce, duszpasterstwo rodzin. Mimo ogromu prac na rozległych terenach diecezji śledził światową literaturę teologiczną i chyba jako jedyny z polskiego Kościoła prowadził krytyczny dialog z jednym z najwybitniejszych teologów XX wieku, Karlem Rahnerem” – zauważył bp Pindel. Jednocześnie zaznaczył, że po tym, jak bp Pluta zginął w wypadku samochodowym, pojawiały się liczne opinie mówiące o świętości gorliwego pasterza. „Ostatecznie do starań o jego beatyfikację skutecznie zachęcił Jan Paweł II, gdy 2 czerwca 1997 odwiedził Gorzów Wielkopolski i modlił się na grobie swojego dawnego przyjaciela. Proces zakończył się w diecezji, a po uznaniu jego ważności w Rzymie pozostało tylko czekać na cud za jego wstawiennictwem, aby móc ogłosić biskupa Wilhelma błogosławionym” – nadmienił biskup.

Bp Pindel zachęcił, by w stulecie powstania pierwszego polskiego gimnazjum w Bielsku, „dziękować dobremu Bogu za determinację i wytrwałość wszystkich, którzy kładli podwaliny dla tej szkoły”. „Za jej pierwszych nauczycieli i dyrektorów. Za pierwszych uczniów i wszystkich, którzy zdali egzamin dojrzałości, także ze swojej wiary i patriotyzmu, zwłaszcza w trudnych czasach, gdy okupant usuwał wszelkie oznaki polskości i planowo eksterminował elity społeczne i zdeklarowanych patriotów. Dziękujemy także za mądrą troskę Kościoła, który w początkowych latach gimnazjum daje najlepszego katechetę w tym czasie i przyszłego błogosławionego” – dodał kaznodzieja.

Podczas liturgii w imieniu komitetu organizacyjnego obchodów 100-lecia „Kopernika” biskupowi podziękował dyrektor szkoły Bogusław Głąbek, który pogratulował także Chórowi „Echo” z Domu Kultury Włókniarzy w Bielsku-Białej – równolatkowi obchodzącej jubileusz stulecia placówki szkolnej.

Bp Wilhem Pluta urodził się w 1910 r. w Kochłowicach, w śląskiej rodzinie górniczej. Miał liczne rodzeństwo. Po skończeniu Gimnazjum Klasycznego wbrew pierwotnym planom studiowana na Akademii Górniczej wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. Święcenia kapłańskie przyjął 24 czerwca 1934 r.

Jako kapłan pracował w Bielsku, Chorzowie, Nowej Wsi-Wirku, Koszęcinie, Lublińcu i Katowicach-Załężu. Papież Pius XII 4 lipca 1958 r. mianował księdza Wilhelma Plutę biskupem Ordynariatu Gorzowskiego. Święcenia biskupie otrzymał 7 września 1958 z rąk Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Był uczestnikiem Soboru Watykańskiego II. W 1972 roku został biskupem diecezjalnym diecezji gorzowskiej. Zginął 22 stycznia 1986 roku w wypadku samochodowym w miejscowości Przetocznica na trasie Skąpe – Sycewice. Jego grób znajduje się w katedrze gorzowskiej.

Proces beatyfikacyjny sługi Bożego bp. Wilhelma Pluty rozpoczął się w 2002 r.