• Data rozpoczęcia: 15 lutego 2020

ODBLASK TAJEMNICY

Odpowiedź na list Św. Jana Pawła do artystów

Dla wszystkich, wierzących i niewierzących, dzieła sztuki inspirowane przez Pismo Święte pozostają jakby odblaskiem niezgłębionej tajemnicy, która ogarnia świat i jest w nim obecna. (Św. Jan Paweł)

4 kwietnia 1999 r. papież Jan Paweł II napisał „List do artystów”; zwracał się w nim bezpośrednio do twórców kultury, wyrażając uznanie dla ich pracy i zachęcając ich do przedstawiania tajemnicy Boga w swych dziełach. Na pewno nie bez znaczenia jest fakt, że Karol Wojtyła sam był artystą – za młodu aktorem, a prze całe życie pisarzem i poetą. W „Liście do artystów” św. Jan Paweł z ubolewaniem zauważa, że drogi wiary i sztuki współczesnej rozeszły się, i apeluje do artystów, by powrócili do źródła inspiracji, jakie stanowić może Sacrum.

Czy artyści odpowiedzieli na ten list papieża? Pojedynczy twórcy – być może tak, ale wystawa „Odblask Tajemnicy” jest próbą zbiorowego odzewu na postulat zawarty w liście Ojca Świętego do artystów. Rok 2020 został ustanowiony przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej rokiem św. Jana Pawła. To dobra okazja, by środowiska twórcze włączyły się w jego obchody, dając plastyczny wyraz przeżywaniu swej wiary w XXI w.

Przeorat Pomorski Orderu Św. Stanisława zaprosił dwunastu artystów malarzy, by środkami sztuki współczesnej, z wrażliwością i temperamentem właściwym naszej epoce, wyrazili ponadczasowe religijne tematy.

Dzisiaj, bardziej niż kiedykolwiek, potrzebna jest dobra sztuka chrześcijańska. W obliczu coraz częstszych profanacji, prowokacji i bluźnierstw, potrzebne jest antidotum w postaci sztuki na wysokim poziomie artystycznym, tworzonej przez artystów posługujących się warsztatem malarskim w pełni świadomie i fachowo, przekazującej tematy religijne w sposób komunikatywny dla współczesnego widza. Św. Jan Paweł w swym „Liście do artystów” pisze m.in.: „Gdy idąc za głosem natchnienia [artyści] tworzą dzieła naprawdę wartościowe i piękne, nie tylko wzbogacają dziedzictwo kulturowe każdego narodu i całej ludzkości, ale pełnią także cenną posługę społeczną na rzecz dobra wspólnego.(…) Temat piękna jest istotnym elementem rozważań o sztuce. Pojawił się on już wcześniej, gdy wspomniałem o zadowoleniu, z jakim Bóg przyglądał się stworzonemu światu. Kiedy Bóg widział, że było dobre to, co stworzył, widział zarazem, że było piękne. Relacja między dobrem a pięknem skłania do refleksji. Piękno jest bowiem poniekąd widzialnością dobra, tak jak dobro jest metafizycznym warunkiem piękna. Rozumieli to dobrze Grecy, którzy zespalając te pojęcia ukuli wspólny termin dla obydwu: «kalokagathía», czyli «piękno-dobroć» (…) Jak jednak wiecie, Kościół żywi bardzo wysokie uznanie dla sztuki jako takiej. Sztuka bowiem, jeżeli jest autentyczna, choć niekoniecznie wyraża się w formach typowo religijnych, zachowuje więź wewnętrznego pokrewieństwa ze światem wiary, tak że nawet w sytuacji głębokiego rozłamu między kulturą a Kościołem właśnie sztuka pozostaje swego rodzaju pomostem prowadzącym do doświadczenia religijnego. Jako poszukiwanie prawdy, owoc wyobraźni wykraczającej poza codzienność, sztuka jest ze swej natury swoistym wezwaniem do otwarcia się na Tajemnicę”. Dlatego wystawa „Odblask Tajemnicy”, odpowiadając na apel św. Jana Pawła, stanowi świadectwo wiary współczesnych artystów i może pełnić ważną funkcję ewangelizacyjną, przybliżającą współczesnemu człowiekowi wartości chrześcijańskie za pomocą plastycznie wyrażonego Piękna. Zorganizowane przez szkoły czy parafie zwiedzanie wystawy może być cennym uzupełnieniem pracy duszpasterskiej.

Przez cały rok 2020 zamierzamy prezentować kolejne odsłony wystawy, planujemy pokazać ją w Krakowie, Warszawie, Gdańsku, Wrocławiu, Kołobrzegu, Włocławku i innych polskich miastach, a także w Wilnie, Rydze, Lwowie i Brukseli.

Udział w wystawie „Obraz Tajemnicy” potwierdziło 12 wybitnych współczesnych polskich artystów: Karol Bąk, Andrzej Boj Wojtowicz, Krzysztof Izdebski-Cruz,  Wacław Jagielski, Barbara Kaczmarowska-Hamilton, Dariusz Kaleta, Krzysztof Klimek, Marcin Kołpanowicz, Jarosław Kukowski, Daniel Pawłowski, Józef Stolorz i Krzysztof Wiśniewski.

Wystawie towarzyszyć będzie kolorowy album (ok. 100 str.), płyta CD z poematem muzycznym „O, cud!” Grzegorza Klimczaka do słów Karola Wojtyły i kalendarz, w którym znajdą się reprodukcje dzieł 12 artystów.