Zapomniany poeta późnego Rzymu bohaterem „Podcastu filologów”

  • 11 marca 2026, Robert Karp

O twórczości wybitnego, choć dziś nieco zapomnianego poety późnego antyku opowiada najnowszy odcinek „Podcastu filologów”. Rozmowę prowadzą ks. dr Kamil Żółtaszek z parafii pw. NMP Wspomożenia Wiernych w Czechowicach-Dziedzicach oraz dr Bartosz Kołoczek z Uniwersytetu Jagiellońskiego – badacz literatury łacińskiej i kultury literackiej świata rzymskiego.

Bohaterem spotkania jest Klaudian (Klaudiusz), poeta działający na przełomie IV i V wieku, którego twórczość powstawała w okresie głębokich przemian politycznych i religijnych Imperium Rzymskiego. W rozmowie autorzy podcastu próbują przełamać popularny mit o „upadku kultury rzymskiej” w czasach późnego antyku, wskazując na wysoki poziom literatury tej epoki oraz kunszt poetycki Klaudiana.

Jak wyjaśnia dr Bartosz Kołoczek, Klaudian był kosmopolitą – prawdopodobnie pochodził z Aleksandrii w Egipcie, a większość swojej twórczości związał z Italią. Na dworze cesarskim pełnił rolę poety panegirycznego, wychwalając dokonania wodza Flawiusza Stylichona oraz cesarza Honoriusza. Jego utwory nie tylko dokumentują polityczne napięcia epoki, ale także pokazują, że w świadomości współczesnych wciąż żywy był sen o „wiecznym Rzymie”.

W podcaście omawiane są zarówno monumentalne panegiryki, jak i drobniejsze formy poetyckie Klaudiana – epigramy, hymny czy utwory mitologiczne. Szczególne miejsce zajmuje poemat o porwaniu Prozerpiny, uznawany za jedno z najważniejszych dzieł poety. Rozmówcy podkreślają przy tym niezwykłą erudycję autora, mistrzowskie operowanie klasyczną łaciną oraz jego umiejętność twórczego nawiązywania do tradycji literackiej.

Autorzy podcastu poruszają także zagadkę religijnej tożsamości poety. Choć bywa on określany jako „ostatni wielki poeta pogański”, jego twórczość pozostawia wiele interpretacyjnych możliwości – od inspiracji tradycyjną religią rzymską po subtelne odniesienia do chrześcijaństwa.